Milli Bakiye sistemi

Millî bakiye sistemi, seçim bölgelerinde, seçim sayısına ulaşamadığı için değerlendirilemeyen artık oy’ların toplanarak millî seçim sayısına bölünmesi ve böylece, artık oyların milletvekili çıkararak değerlendirilmesi ilkesine dayanan seçim sistemi. (Bk. ansİkl.) || Millî emlâk, devlete ait menkul ve gayrı menkuller, haklar ve alacaklar. (Bk. kamu emlâki.) || Millî hukuk, bir ülke sınırları içinde uygulanan hukuk. (Bk. pozî-tİf hukuk.) I| Millî korunma, olağanüstü durumlarda, devletin bünyesini, ekonomi ve millî savunma bakımından kuvvetlendirme. || Millî orman, yeri ve özellikleri dolayısıyle, bilimsel çalışmalarda kullanmak, tabiatı korumak, yurdun güzelliğini sağlamak, halkın çeşitli spor ve dinlenme ihtiyaçlarını karşıılamak, turistik hareketlere imkân vermek amacıyle ayrılan orman. (Bk. ansİkl.) || Millî savunma ihtiyaçları için istimlâk

 

 

Millî bakiye sistemi, 1965’-te, Milletvekili Seçim kanununun bazı maddelerinde değişiklik yapılarak 1965 seçimlerinde uygulandı; 1969 seçimlerinden önce, yeni bir değişikliğe gidilerek kaldırıldı. Âdil olmasına karşılık, oldukça güç ve uzun süren hesaplara dayanan millî bakiye sistemi şöyledir: her seçim bölgesindeki geçerli oylar, bölgeden çıkacak milletvekili sayısına bölünerek, bölgenin seçim sayısı bulunur. Partilerin o bölgede aldığı oylar bu sayıya bölünerek kazanılan milletvekili sayısı elde edilir. Artan oyların toplamı yapılır ve her seçim çevresinden açıkta kalmış milletvekillikleri sayısının toplamına bölünür. Bu suretle millî seçim sayısı ortaya çıkar. Her partinin bakiye oy toplamının bu millî seçim sayısına bölünmesi de millî bakiyeden kazanılan milletvekilliği sayısını gösterir. Bundan sonra, bir partiden kimlerin milletvekili olacakları tespit olunur. Bunun için de değişik usuller uygulanabilir; meselâ parti genel merkezlerine belli oranda kontenjanlar verilebilir. Nitekim Türkiye’deki uygulamada böyle olmuştur. Millî bakiye sistemi, küçük partilere de parlamentoda temsil edilme imkânını veren bir sistemdir ve parti sayıym önemli ölçüde etkileyebilmektedir.

Yorum yazın