Popüler kültür – Popüler kültür Nedir

POPÜLER KAVRAMI VE POPÜLER KÜLTÜR
Popüler bugünkü anlamıyla bir çok kişi tarafından beğenileni ifade eder. Ancak popüler kavramının temelde 2 tanımı olduğu yaygın kabul görmektedir. Bunlardan birincisi ve günümüzde kullanılan anlamı “ yaygın olarak beğenilen, tüketilendir” Bu tanıma Stuart Hall “ticari tanım” diyor.( OSKAY:1982, s.240) İkincisi ise, popüler kültür kavramının babası olarak kabul edilen Herder’e ait bir tanımdır. Bu tanımda da popüler kültür “halka ait olan” anlamındadır.(ALEMDAR-İRFAN: 1994:, s.146) Williams ise bu tanıma “aşağı , değersiz ve güdülenmiş “ anlamlarını da ekler. ( WİLLİAMS : 1993, s.86) Sonuçta bu özellik popüler kültür ile kitle kültürü kavramlarının aynı anlamda kullanılmasına yol açar. Kitle kültürü 19. Yy. sonundan itibaren, gelişmiş kapitalist ülkelerde kitlesel üretim koşullarının ortaya çıkmasıyla birlikte oluşan bir kitleye, kitle toplumuna ait bir kültürdür. Kitle kültürünün bu tanımlanmasında kitle iletişim araçlarının gelişmişlik ve etkinlik düzeyi de unutulmamalıdır. Popüler kültürün bir tarihsel dönemden diğerine geçilirken değişen kültürel biçimler ve pratikler olarak bir tür geçiş dönemi kültürü” olarak düşünülmesi mümkündür.
Mattelart’a göre; “popüler kültür, direnenlerin egemenliğe karşı mücadele edenlerin kültürüdür.”(ÖZBEK:1999, s.126) Bu kültür kendi başına elbette var olmamıştır. Bu anlayışa göre popüler kültür egemen kültüre karşıtlık süreci içinde oluşur ve ancak bu yolla tanımlanabilir.
Popüler kültür konusunda bir çok tartışmalar yapılmış ve hala yapılmaktadır. Ne var ki popüler kültür kolayca tanımlanabilecek bir kavram değildir. Farklı yaklaşımlar, farklı inceleme yöntemiyle farklı tanımlamalar getirmek mümkündür. Bu farklılıkları ve tanımlamaları tek bir çatı altında birleştirmek önemli farklılıkları görmemizi engeller. Aynı zamanda şu da bir gerçektir ki kaçınılmaz olarak popüler kültür geniş bir alanı ifade eder. Evde , işyerinde, günlük yaşantımızda, sokakta, duyduklarımız arasında bir popülerlik , popüler kültür uzantısı vardır. Kitle iletişimiyle ilgili olan popüler kültür egemen olan toplumsal ve ekonomik ilişkileri destekler, onları haklı çıkarır ve sürüp gitmesinde yardımcı olur. Televizyonda yayınlanan macera filmleri, kadınlara yönelik aşk, entrika, melodram dizileri, her gün gözümüzün görebildiği her yerde ( gazete, dergi, bilboardlar v.b.) yer alan cinsel içerikli malzemeler, geniş kitleler tarafından büyük bir istekle ve bilinçsizce tüketilir. Bu popüler bilinci ve popüler kültürü halka ya da kitleye yansıtan medyanın rolü büyüktür. Medya aslında bunları yansıtmakla kalmaz, bize bunları dikte eder. Williams daha iyimser bir düşünceyle, iletişim araçlarının dayatma yerine katma biçiminde çalıştığını (WİLLİAMS : 1993, s.105) söylese de aslında medya hem katma, hem de dayatma biçimini oldukça sık ve hiçbir aracın başaramayacağı şekilde kullanır. Örnek verecek olursak, kentlerde yaygın olan heavy metalcilik gençliğin kendisinde olan ve iletişim araçlarıyla keşfedilen bir kültür değil, iletişim araçlarının etkisi ve gücüyle başka bir kültürden alınıp diğer kültürlere dayatılan bir kültürdür. Burada emperyalist görüngelerin olduğunu da unutmamak gerekir. İtalyan ve İspanyol futbolunun ve bu ülkelerdeki yıldız futbolcuların (medya tarafından yıldızlaştırılan futbolcuların denmesi daha doğru olur) televizyon ile milyonlara tanıtılması, iletişim araçlarının katma görevinin yanı sıra dayatma görevi yaptığına ve bir tür emperyalist bir politika izlediğine en büyük işarettir.

Etiketler: , , , , , , , , , , ,

Yorum yazın