ORTAÇAĞ KÜLTÜRÜNÜN ÖZELLİKLERİ

ORTAÇAĞ KÜLTÜRÜNÜN ÖZELLİKLERİ
Ortaçağ, Hıristiyanlığın gelişme yıllarından 15. yüzyıl başlarına kadar etkisini sürdüren geniş bir dönemi kapsar. Bu dönem sonunun Karanlık Çağ olarak da anılması , kilisenin bağnaz egemenliğinde , dünyasal zevklerden yoksunlara kılmış, araştırma, keşfetme, kendini ve çevresini tanıma özgürlüğü elinden alınmış insanın, yalnız ölümden sonrasına hazırlık yapması gereken kutsal bir ortama güdümdenmiş olmasıdır . Ortaçağ bin yıldan fazla bir süre içinde , Antik Çağ ile Rönesans’ın arasına girmiş ve müziğin sürekliliğini kesmiştir. Hıristiyan Katolik kilisesinin ilk papazları , kilise içine çalgısal müziğin girmesinin yasaklarlar. İlkçağa ait müzik , putperestliği ve dünyasal zevkleri çağrıştırmaktadır. Çalgılar, danslara eşlik amacıyla kullanılmıştır. Oysa kilisede en kutsal çalgı insanın kendi sesi olmalıdır. Müzik tek sesli, kutsal. Tanrıya adanmış , duaları kolay ezberlemeye yarayan , ayinlere tılsımlı bir ortam katan araçtır. Böylece kendinden önceki müziği yasaklayıp, var olan nota benzeri belgeleri de yok eden Ortaçağ papazları, yüzyıllar boyunca müzik sanatını kilise koroları ve tek sesli ilahilerle kendi egemenlikleri altında tutmuşlardır.
Belgelere göre Antik Çağ ile erken Ortaçağ (Hıristiyanlıktan öncesi ve Hıristiyanlığın ilk yüzyılları arasındaki müziğin benzer özellikleri şunlardır: Her ikisi de yalnız melodi çizgisinden oluşan, tek sesli yapıdadır. Her ikisi de belli bir metne dayalıdır. (Antik çağda şiir ya da tiyatroya ; Ortaçağda İncil’e) ve büyük ölçüde doğaçlamadan yararlanarak çalınıp söylenirler. Antik Çağdan Ortaçağa aktarılan bir başka karakteristik de müzik sanatının doğa dizgelerine ilişkin özellikleriyle insan düşünce ve davranışındaki etkinliğidir.
Hıristiyanlar ilk zamanlar doğal olarak İbrani ayinleri geleneğini kiliselerine aktarmışlar böylece ilk törenler, an tifon yöntemi ile yapılmıştır. Elimizdeki en eski ilahi belgesi 3. Yüzyıldan kalma Mısır’da bulunmuş bir papirüstür. Bu nota benzeri belgede söz, Eski Yunanca olduğu halde melodinin Doğu kökenli olduğu ileri sürülmektedir.

Yorum yazın