Devlet Tahvili nedir

DEVLET TAHVİLİ, devletin aldığı borçlar karşılığında özet ve tüzel kişilere verdiği ve tahvil sahibinin devletten alacaklı olduğunu gösteren belgedir. Devlet özellikle uzun vâdeli borçları için tahvil çıkartır.

Cebri istikrazlarda tahvilin piyasaya sürülmes gayet kolaydır, ihtiyarî borçlarda ise tahvilin pi yasaya sürülmesinde devletin bazı hususlara di kat etpıesi gerekir, ihtiyarî borçların ilgiyi çekm si için, tahvil alabilecek durumda otan kişilere ba avantajlar tanınması gereklidir. Bu avantajların önemlisi faizdir. Devlet tahvili alan kişinin bundan sağlıyacağı faiz, kişiyi parasını elinde tutmaktan ya da özel kesime yatırmaktan vazgeçirecek oranda olmalıdır. Buna karşılık cebrî borçlarda faiz oranının piyasa faiz oranının altında olmasının bir sakıncası yoktur.

Bazan tahvil alıcılarına faiz dışında avantajlar tanınır ve bu suretle tahvilin üzerinde yazılı olan (itibari – nominal) faiz oranından daha yüksek oranlı bir faiz ödenmiş olur (hakikî – reel faiz).

Tahvilin üzerinde yazılı değerden daha düşük bir değerle ihraç edilmesi (başabaşm altında ihraç) faiz oranını yükseltir. Meselâ 100 TL. değerinde ve % 5 faizli bir tahvil 80 TL. na ihraç edilirse gerçek faiz oranı 5/80 = %6.25 olur. Ayrıca bazı tahvillerin sağladığı gelirin vergiden muaf tutulması da aslında gerçek faiz oranını yükseltir.

Fiyatlar genel seviyesinin sürekli olarak yükselişi çoğu zaman tahvillere olan talebi azaltır. Çünkü fiat artışı dolayısıyle. tahvilin süresi dolarken hem tahvilin, hem de faizlerin gerçek değeri düşer. Bu sakıncayı gidermek için bazı garantiler kabul edilir. Bu garantilerin en önemlisi fiat indeksine göre yapılacak ayarlamadır. Şöyle ki. süresi dolduğu zaman devlet, tahvil bedelini dönem başında ki değerle ôdémez, tahvil değerini-dönem içinde yükselmiş olan fiat indeksine uygun olarak yükseltip öder. Benzer şekilde, tahvil değerleri altın fiatlarındaki yükselmelere göre de ayarlanabilir.

Uzun vadeli devlet tahvillerinin piyasaya sürülmesinde iyi bir tanıtma ve reklâm kampanyasının talebi artırmada etkisi vardır. Bu tahvillerin satışını devlet bizzat yapabileceği gibi bazı aracı kuruluşlar vasıtasıyle de yapabilir. Birinci durumda tahviller devlet dairelerinde, özel ve resmî bankalarda ve benzeri kuruluşlarda (devlet namına) satılır, ikinci durumda ise devlet, tahvilleri önce aracı kuruluşlara satar, sonra aracı kuruluşlar da tahvilleri piyasaya sürerler. Bu durumda aracı kuruluşların * alacakları komisyon birinci durumdakinden daha yüksektir .fakat bu yola başvurmakla devlet ihtiyacı olan tutarı daha kolay ve daha kısa zamanda sağlamış olur.

Almancası : Staatspapiere, Bundesanleihen.

Fransızcası : obligations d’état.

İngilizcesi : governmem securities, govern-ment bonds.

(Bk; devlet borçları).

Etiketler: , , , , , ,

Yorum yazın