Düyunu Umumiye nedir

DÜYUNU UMUMİYE, Osmanlı Devletinin dış borçlarına verilen isimdir. Devletin çöküş döneminde İktisadî ve siyasî durumun sarsılmasıyle birlikte malî problemler de gitgide artmıştır. Osmanlı İmparatorluğu bir yandan eski gelir kaynaklarını kaybederken, diğer yandan gelire duyduğu ihtiyaç şiddetle yükseliyordu. Ancak On Dokuzuncu Yüzyılda Osmanlı Devletinin artan gelir ihtiyacını alışılmış yollardan sağlama imkânı kalmamıştı. Tarımdan alınan vergiler zaten ağırdı ve bunları yükseltmek mümkün değildi .Sanayiden pek vergi alınamazdı;

çünkü sanayi henüz doğmamıştı. İthalâttan v alınması yolunu da yabancı ülkelere verilmiş Kapitülasyonlar kapamıştı. Bu durumda tek çıkar yol dış devletlerden borçlanmaktı.

Osmanlı İmparatorluğu dış ülkelerden ilk bo 1854 yılında akdetmiştir. Bu tarihten sonra b tutarı devamlı olarak artmış ve şartları da gitgı ağırlaşmıştır. 1854 – 1874 yılları arasında 15 t tip tahvil çıkarılmış ve bunlar esas olarak ingilte Fransa, Almanya ve Avusturya piyasalarında sa mıştı. Bu tahvillerin faiz oranı ortalama % 6 ci rmda idi .Fakat hemen hepsi, başabaş değerin tında satılıyordu. Meselâ 1854′te çıkarılan 100 ralık ilk tahviller 80 liraya satılmıştı. Daha son tahvillerin ihraç fiyatı sürekli olarak düşmüşt

1874 te çıkarılan 100 liralık tahvilin ihraç fiy

43.5 liraydı .1854 – 1874 döneminde ihraç edil tahvillerden sağlanan gelir, tahvillerin üzerinde yazılı değerin ancak % 53 ü kadardı.

Söz konusu dönemde Osmanlı İmparatorlu nun genel durumu devamlı olarak kötüye gitmişti Alınan borçlar çoğunlukla carî harcamalarda ku lanılmış ve devletin malî durumunda rahatlatı bir etki gösterememiştir. Gitgide sıkışan Osman imparatorluğu 1875 ten itibaren borçların faizi rini tam olarak ödeyememeğe başlamıştır. Bu du rum karşısında Batılı ülkeler Osmanlı imparatorlu ğuna politik ve askerî baskı yapmağa başlamışla dır. Nihayet, 1881 yılı Eylül ayında yabancı ülk lerin temsilcileri ile Osmanlı Devleti arasında g rüşmeler başlamıştır. Bu görüşmeler sonucund imzalandığı ayın adını taşıyan Muharrem Karam mesi kabul edilmiştir. Muharrem Kararnamesiy devlet gelirlerinin bir kısmının doğrudan doğru alacaklılar tarafırdan toplanması kabul edilmiş bu işi yürütmek üzere Duyunu Umumiye İdare kurulmuştur.

Alacaklı ülkelerin temsilcilerinden ve Osma görevlilerinden meydana gelen bu idare devlet belirli vergileri toplama yetkisini elinden almışt Duyunu Umumiye İdaresinin kurulması Osma imparatorluğunun siyasî ve İktisadî bağımsızlığı indirilmiş ağır bir darbe teşkil etmiştir. Bu ida başta tuz ve tütün tekeli gelirleri, pul resmi, i resmi ve balık avı resmi olmak üzere bir çok liri toplamaktaydı. Yabancı alacaklıların kurmuş duğu bu teşkilât, zamanla Maliye Bakanlığınd daha güçlü bir hale gelmiş ve halkı ezmiştir..

Düyunu Umumiyenin kuruluşundan sonra da manii imparatorluğu borçlanmaya devam etmiş 1880′lerden, Birinci Dünya Savaşına kadar 25 t tipten fazla tahvil ihraç edilmiştir. Bu tahviller yunu Umumiyenin garantisini taşıdığından ih şartları öncekilere oranla daha elverişli idi. Ort ma faiz oranı % 4 civarındaydı. Tahviller yine şabaş değerin altında ihraç edilmekle beraber dönemde ihraç değeri tahvil değerinin en az %

i olmuştur.

Osmanlı İmparatorluğunun borçları. Cumhu Türkiyesine aynen intikal etmemiştir. Cumhu

Hükümeti önce Duyunu Umumiye idaresini kaldırmış. borçların da ancak bir miktarını tanımıştır. Düyunu IJmumiyeden Türkiye Cumhuriyetine intikal eden miktar ve bunun ödenme plânı, 1933 te aktedilen Paris Anlaşmasiy\e tesbit olunmuştur. Borçların ödenişi 1954 yılına kadar sürmüştür.

Almancası : öffentliche Schulden des Osmani» schen Reichs.

Fransızcası : Administration de la Dette publia que Ottomane, Régie.

İngilizcesi : Ottoman Public Debt Administration.

(Bk; dış borçlar).

Etiketler: , , ,

Yorum yazın