Uçak motorları – Uçak motorları çeşitleri

MOTORLAR

Bütün hava araçları havada ileri doğru yol almalarını sağlayacak bir yada
daha fazla sayıda motora ihtiyaç duyarlar. Bir çoğu pervanelerini döndürmek
için pistonlu motor kullanır. Hızlı askeri uçaklar ve modern yolcu uçakları
ise jet veya türbin motoru kullanır.

Pistonlu Motorlar:

İlk pistonlu motorlar 1880 lerde otomobiller için yapılmıştı. Hava araçlarındaki
pistonlu motorlar da otomobillerdekine benzer şekilde çalışır. Tekerleri
döndürmek yerine çok hıkı bir şekilde pervaneleri döndürürler. Pervane uçağı
havada çeker. Bir hava aracının motoru silindirine püskürtülen yakıt ve
hava karışımının tutuşturulup yakılmasıyla çalışır.

Türbin Motorları:

Türbin motorları pistonlu motorda olduğu gibi yakıt ve hava yakar ama bir
pistonu aşağı yukarı hareket ettirmek yerine türbin denen bir grup fan palini
yüksek hızda döndürülür. Türbin motorları ilk olarak ikinci dünya savaşı
sırasında uçaklarda kullanılır. Türbin motorlarının birçok çeşidi vardır.
En yaygın olanı turbofan motorudur. Bu tip motorlar jet yolcu uçaklarında
askeri kargo uçaklarında ve diğer birçok jet uçağında kullanılır.

Havayı Bölüştürme:

Turbofan motorunun önünden içeri emilen hava bölüştürülür. Bir kısmı itki
üretmek için yakılacak yakıtla karıştırılmak üzere motorun göbeğine girer.
Bununla birlikte bu havanın on katı kadar motorun yan geçit kanalına girer.
Bu hava çok daha fazla itki yaratır ve motor göbeğinin soğumasını sağlar.

Pervaneler:

Pervaneler genellikle sayıları iki ile beş arasında değişen pallerden yapılır.
Paller havayı yaratacak ve geriye doğru itecek şekilde yapılırlar. Havayı
geriye itmek uçağı ileriye doğru çekmekle aynı etkiyi taratır. Pallerin
her birinin açısına pervanenin hatvesi denir. Birçok pervane değişken hatvelidir.
Yani değişik uçuş görevleri ve durumları için pallerin açıları değiştirilebilir.
Örneğin dik bir tırmanışta daha çok çekme gücüne ihtiyaç varken düz uçuşta
daha azı yeterli olabilir.

Turbojetler ve Turboproplar:

Turbojetler türbin motorlarının en basit şeklidir. İtki sıcak gazların motorun
arkasından dışarıya verilmesiyle sağlanır. Turbojetler çok yüksek hız sağlamalarına
karşın gürültülüdürler ve çok fazla yakıt tüketirler. Hızlı jet uçaklarında
kullanılırlar. Turbopropların motorun yarattığı itkinin çoğunu bir pervaneyi
döndürmek için kullanılan fazladan bir türbini vardır. Turboproplar diğer
türbin motorlarına göre daha az yakıt tüketirler, çok daha sessizdirler
ama saatte 800 km den daha hızlı uçamazlar.

Roket motorları:

Roket motorları uzay araçlarında kullanılır. ama çok az sayıda uçakta örneğin
şimdiye kadar yapılmış en hızlı uçak olan X-15’de de roket motorları kullanılmaktadır.
Roket motorları türbinleri olmaması ve oksijen kaynaklarını kendileriyle
beraber taşımaları dışında gaz türbinleri ve jet motorlarına benzerler.

Etiketler: , , , , , , ,

Yorum yazın